မေလးရွားနုိင္ငံအတြင္း လာေရာက္အလုပ္ကုိင္ၾကသည့္ နုိင္ငံျခားသား အလုပ္သမားမ်ားကုိ မေလးရွားအစုိးရမွ ယခင္ ခြင့္ျပဳထားသည့္ ၅ ႏွစ္သက္တမ္းကုိ ေနာက္ထပ္ ၅ ငါးႏွစ္ထပ္ေပါင္းကာအလုပ္လုပ္ခြင့္ ျပဳေတာ့ မည္ျဖစ္သည္။ ယခင္ နိုင္ငံျခားသားအလုပ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ မေလးရွားနုိင္ငံအတြင္းသုိ႕လာေရာက္အလုပ္လုပ္ကုိင္ၿပီး လုပ္သက္ ၅ ႏွစ္ျပည့္သြားပါက မိခင္နုိင္ငံသုိ႕ ျပန္လည္ထြက္ခြါရသည္။ ယခု အခါ နုိင္ငံျခားသား အလုပ္သမားမ်ားအေနျဖင့္ လုပ္သက္ ၅ ႏွစ္ ျပည့္သြားေသာ္လည္း မိခင္နုိင္ငံသုိ႕ ျပန္လည္ ထြက္ခြါစရာမလုိ ေတာ့ေပ။ ကြ်မ္းက်င္ လုပ္သားအျဖစ္ မေလးအစုိးရမွ ေနာက္ထပ္ ၅ ႏွစ္ အလုပ္လုပ္ခြင့္ သက္တမ္း တုိးေပးမည့္ အစီအစဥ္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ စုိက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ေနသည့္ နုိင္ငံ ျခားသားအလုပ္သမားမ်ားကုိ စတင္ေဆာင္ရြက္ေပးေနၿပီျဖစ္သည္။
ပရိေဘာဂစက္ရုံ အလုပ္သမား ကုိေနလင္း အသက္ ၃၂ ႏွစ္အရြယ္ ျမန္မာအမ်ိဳးသား တစ္ဦးအား water scooter မေတာ္တစ္ဆ တုိ္က္ခုိက္မွဳျဖင့္မေလးအာဏာပုိင္မ်ားမွ ေထာင္ဒဏ္ ၆ လ ႏွင့့္ ေငြဒဏ္(မေလးရင္းဂစ္) - ၁၀၀၀ ေလွ်ာ္ေၾကးေပးရန္ စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္လုိက္သည္။ ကုိေနလင္းမွာ အပန္းေျဖကမး္ေျခတစ္ခုတြင္ water scooter အေပ်ာ္တမ္း စီးနင္းေနရင္း ပင္လယ္ ကမ္းေျခတြင္ အပန္းေျဖလမ္းေလွ်ာက္ေနေသာ တရုတ္အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးအား ၀င္တုိက္မိရာ ၄င္းအမ်ိဳးသမီးမွာ ေျခတစ္ေခ်ာင္းက်ိဳးသြားၿပီး ျပင္းထန္စြာ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည္။ တရားရုံးမွ ေမးျမန္းရာတြင္ "ကုန္းေပၚတြင္ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္ေမာင္းႏွင္တတ္သည့္အတြက္ ေရထဲတြင္ water scooter ကုိ လြယ္ကူစြာ ေမာင္းႏွင္နုိင္မည္ အထင္ျဖင့္ စီးမိရာမွ အခုလုိ မေတာ္တစ္ဆ၀င္တုိက္မွဳျဖစ္ေၾကာင္း" ကာယကံရွင္ ကုိေနလင္းမွ ရုံးေတာ္ကုိထြက္ဆုိသည္။
မေလးရွားနုိင္ငံအႏွံ နုိက္ကလပ္ ၊ ဘီယာဘား လုပ္ငန္းမ်ားမွာ တြင္က်ယ္လာသည့္အျပင္ ၄င္းႏွင့္ဆက္စပ္ၿပီး လိင္ ဆက္ဆံေရးလုပ္ငန္းမ်ားပါ ပါရွိလာသည့္အတြက္ အထူးတင္းက်ပ္စြာ စစ္ေဆး၊ ဖမ္းဆီးလာျခင္းျဖစ္သည္။ ဖမ္းဆီးခံရသူအမ်ားစုမွာ တရုတ္၊ ဗီယက္နာမ္၊ ထုိင္း၊ အင္ဒုိနီးရွား အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး တစ္ခါ တစ္ရံ ျမန္ မာအမ်ိဳးသမီးမ်ား အခ်ိဳ႕ပါ၀င္တတ္သည္။ အျပင္သတင္းမ်ားအရ မေလးရွားနုိင္ငံအတြင္း လူကုန္ကူးေရာင္းစား ခံရသည့္ နုိင္ငံျခားသူအခ်ိဳ႕မွာ အလုံပိတ္ထားသည့္ အခန္္းမ်ားတြင္ ေလွာင္ပိတ္ထားၿပီး လိင္ကြ်န္အျဖစ္ အတင္း အဓမၼေရာင္း စားခံေနရေၾကာင္း သတင္းမ်ားလည္း က်ယ္ျပန္႕လွ်က္ရွိသည္။
၂၀၀၉ မတုိင္မီကုိ မေလးရွားနုိင္ငံတြင္ ထုတ္ေ၀သည့္ ဂ်ာနယ္မ်ားမွာ အဓိကအားျဖင့္ အားကစားဂ်ာနယ္ မ်ားသာျဖစ္ၿပီး အမ်ိဳးအစားမ်ားျဖင့္လည္း မမ်ားလွေပ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ ဂ်ာနယ္အခ်ိဳ႕ကုိလည္း တင္သြင္း ေရာင္းခ်ခဲ့ၾကသည္ကုိ ေတြ႕ရွိရသည္။ ၂၀၀၉ ေနာက္ပုိင္း မေလးရွားနုိင္ငံမွ ထုတ္ေ၀သည့္ ဂ်ာနယ္အမ်ိဳးအစား အမ်ားအျပား ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီး အၾကာင္းအရာမ်ားမွာလည္း နုိင္ငံေရးကုိ အဓိကထားေဖာ္ျပလာၾကသည္ကုိ ေတြ႕ရွိရသည္။ အစပထမပုိင္းတြင္ မွာယူေရာင္းခ်သည့္ အေရာင္းဆုိင္မ်ားကုိ ျမန္မာသံရုံးမွ ဖိအားေပးမွဳ၊ ၿခိမ္း ေျခာက္မွဳမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာနုိင္ငံမဟုတ္သည့္ အတြက္ တားဆီး၊ ပိတ္ပင္နုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။ ၂၀၁၀ မွ စတင္ကာ မေလးရွားနုိင္ငံအတြင္း ျဖန္႕ေ၀ေရာင္းခ်သည့္ ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ နုိင္ငံေရးသတင္းမ်ားကုိ ေဖာ္ျပသည့္ ဂ်ာနယ္မ်ား က်ယ္ျပန္႕စြာ ေရာင္းအားျမင့္တက္လာျခင္းကုိ ေတြ႕ရွိရသည္။
မေလးရွားနုိင္ငံအတြင္း ဂုိဏ္းစတား(လူဆုိးအဖြဲ႕) မ်ားမွာ တစ္ေန႕တစ္ျခား ႀကီးထြားလာသည္ကုိေတြ႕ရွိ ရသည္။ မေလးဂုိဏ္းစတား၊ တရုတ္ဂုိဏ္းစတား၊ အိႏၵိယ ဂုိဏ္းစတားဆုိၿပီး အမ်ိဳးအစား သုံးမ်ိဳးရွိသည္။ အားလုံး ေသာ ဂုိဏ္းစတားအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ လူမုိက္အလုပ္အကုိင္မ်ားကုိသာ လုပ္ကုိင္ၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ယင္း အဖြဲ႕မ်ားသုိ႕ ေက်ာင္းသားလူငယ္ အမ်ားအျပား လမ္းမွားစြာ ၀င္ေရာက္လာၾကသည္ဟုသိရွိရသည္။ သုိ႕ေသာ္ ၀င္ၿပီး ျပန္ထြက္ရန္ မလြယ္ကူေပ။ လြန္ခဲ့သည့္ လအတြင္းျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ တရုတ္ဂုိဏ္းစတား အခ်င္းခ်င္း ခုိက္ ရန္ျဖစ္ပြါးမွဳတြင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အထက္တန္းေက်ာင္းသား ဂုိဏ္းစတား သုံးဦးေသဆုံးသြားခဲ့သည္။ ျမန္မာ အခ်ိဳ႕လည္း ၄င္းဂုိဏ္းစတားမ်ား၏ အခုိင္းအေစအျဖစ္ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ေနၾကေၾကာင္း သိရွိရသည္။
မေလးရွားနုိင္ငံအတြင္း မေလးနုိ္င္ငံသားတရုတ္လူမ်ိဳးမ်ား တစ္ေန႕တစ္ျခား မိမိကုိယ္ကုိ သတ္ေသၿပီး အဆုံးစီရင္မွဳမ်ား တစ္ေန႕တစ္ျခား တုိးပြါးလွ်က္ရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ လူငယ္မ်ားျဖစ္ေနသည္ကုိေတြ႕ရွိရသည္။ ၁၉၉၈ ေနာက္ပုိင္း လူတစ္သိန္းလွ်င္ ၈ ေယာက္မွ ၁၂ ေယာက္ထိ တုိးပြါးလာေၾကာင့္ မေလးအာဏာပုိင္မ်ားမွ အတည္ ျပဳထားၿပီး အစုိးရႏွင့္ အစုိးရမဟုတ္သည့္ NG0 မ်ားအေနျဖင့္ အေလးပဲ ပညာေပးလုပ္ငန္း မ်ား ေဆာင္ရြက္ သင့္ ေၾကာင္း ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေဆးသိပၸံတကၠသုိလ္မွ ပါေမာကၡတစ္ဦးမွ အႀကံျပဳေျပာဆုိသည္။
အီဂ်စ္နုိင္ငံတြင္ပညာသြားေရာက္သင္ၾကားေနသည့္ မေလးရွားနုိင္ငံသား ေက်ာင္းသား၊သူ မ်ားႏွင့္ စီးပြါးေရး သြားေရာက္လုပ္ကုိင္ေနသူမ်ားကုိ မေလးအစုိးရမွ မိခင္နုိ္င္ငံသုိ႕ျပန္လည္ေရာက္ရွိနုိင္ေရးအတြက္ စီစဥ္ ေဆာင္ ရြက္လွ်က္ရွိရာ ပထမဆုံးအသုတ္အျဖစ္ ေက်ာင္းသား၊သူ သုံးရာေက်ာ္ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။ ေလေၾကာင္း လုိင္းကုိ အဓိကထားၿပီး သယ္ယူပုိ႕ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ပညာသြားေရာက္ သင္ၾကားေနေသာ ေက်ာင္းသူ၊သား မ်ားအေနျဖင့္ မည္သည့္ိအခေၾကးေငြမွေပးစရာမလုိပဲ မေလးရွားအစုိးရမွ အခမဲ့လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ မေလးနုိင္ငံသား ေက်ာင္းသား၊သူ စုစုေပါင္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ႏွင့္ စီးပြါးေရး လုပ္ကုိင္ေနသူ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ စုစုေပါင္း မေလးရွားလူမ်ိဳးႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ အီဂ်စ္တြင္ရွိေနသည္ဟု ေဖာ္ျပ ထားသည္။
မေလးရွားနုိင္ငံအတြင္း လာေရာက္အလုပ္ကုိင္ၾကသည့္ နုိင္ငံျခားသား အလုပ္သမားမ်ားကုိ မေလးရွားအစုိးရမွ ယခင္ ခြင့္ျပဳထားသည့္ ၅ ႏွစ္သက္တမ္းကုိ ေနာက္ထပ္ ၅ ငါးႏွစ္ထပ္ေပါင္းကာအလုပ္လုပ္ခြင့္ ျပဳေတာ့ မည္ျဖစ္သည္။ ယခင္ နိုင္ငံျခားသားအလုပ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ မေလးရွားနုိင္ငံအတြင္းသုိ႕လာေရာက္အလုပ္
